19 Aug - Dagblad Trouw

Route naar groene ziel van een stad

REPORTAGE | ELLEN LANGENHUIJSEN | ROTTERDAM − 19/08/11, 00:00

Rotterdam zit vol groene 'hotspots'. Onontdekte plekjes, verstopt tussen kantoren en woonwijken. Voor wie ze wil leren kennen, is er een wandelroute uitgezet door drie deelgemeenten.

 

Het gerinkel van een trambel weerklinkt op de achtergrond. Nog geen vijf minuten lopen van het drukke Marconiplein in het Rotterdamse Delfshaven staat Gudrun Feldkamp ineens tussen het groen. Links enkele buurtkassen, rechts een meanderend riviertje. Daarachter verschijnt Rotterdam weer in zijn bekende gedaante, van stenen en zakelijkheid.

 

De havenstad kent meer onontdekt groen, weet Feldkamp. "Het hectische stadsleven kun je gemakkelijk achterlaten door de tram naar een willekeurige deelgemeente te nemen. Hier zijn legio natuurgebieden, je moet ze alleen weten te vinden. Rotterdam is een van de meest groene steden van Nederland. Zo staat er per inwoner minstens één boom. Bovendien zijn er veel stoeptuinen die bewoners zelf inrichten, bijvoorbeeld als moestuin."

 

Begin dit jaar richtte Feldkamp 'Lekker Groen' op. Deze particuliere stichting, bestaande uit een tiental vrijwilligers, voert plannen uit die voor meer en beter groen moeten zorgen. Op 24 september vindt de aftrap plaats van het eerste project. Een denkbeeldige groene loper van dertig kilometer wordt dan door de stad Rotterdam uitgerold. De Groene Loper 010, zoals het evenement heet, is een ontdekkingstocht naar de 'groene ziel' van de stad. De wandelroute start in Zevenkamp, een wijk in het noordoosten van Rotterdam. De Müllerpier, ten zuidwesten aan de Maas, is het eindstation. Feldkamp: "Onderweg komen deelnemers zo'n zestig groene hotspots tegen. Denk aan natuurgebieden, proeftuinen, groene daken en stadslandbouw."

 

Naast de lange route zijn er op de dag van de aftrap ook drie slentertrajecten. Deze lopen langs enkele groene plekken waar evenementen plaatsvinden. Zo kunnen mensen de natuur verkennen met een wandelcoach, steppen naar de Zevenhuizerplas of op poldertocht in een TukTuk.

 

De organisator benadrukt dat e Groene Loper 010 niet alleen aandacht besteedt aan bestaand groen, maar ook aan duurzame ontwikkelingsplannen. "Rotterdam kent honderden groene locaties maar er is veel meer mogelijk. Sommige routes lopen daarom langs plekken waar duurzame bouwplannen klaarliggen", zegt de Rotterdamse.

 

Of ze snel uitgevoerd worden, betwijfelt Feldkamp. "We zijn het gewend dat de overheid zich buigt over de openbare ruimte, maar 'buiten' is van ons allemaal. De gemeente geeft sinds mei geen geld meer uit aan nieuwe projecten. Als de autoriteiten niet meer voor nieuw groen kunnen zorgen, moeten we het zelf doen", zegt ze. De Groene Loper 010 is daarom ook een sponsorevenement. Deelnemers wordt verzocht minstens vijf euro over te maken, ten bate van meer groen in de stad.

 

De drie deelnemende gemeenten Prins Alexander, Delfshaven en Overschie nomineerden allemaal een locatie voor de zogenoemde Groene Doelen Verkiezing, gekoppeld aan het wandelevenement. Via de website groeneloper010.nl kunnen mensen stemmen op een leeg grasveld in de wijk Zevenkamp, de kale kade langs waterloop Schie of de karige binnentuin in het stedelijke Spangen. De winnaar krijgt het gedoneerde geldbedrag om de ruimte groen te maken. Een goed initiatief, vindt fanatiek wandelaar Hermann Matieschek. Speciaal voor de Groene Loper zette hij de wandelroute uit.

 

Natuur moet volgens Matieschek een grotere rol in het leven krijgen: "De buitenlucht brengt de Nederlandse bevolking bij elkaar, mensen gaan samenwerken in de wijk. Dit sociale aspect wordt vaak onderschat."

 

Volgens Feldkamp heeft de natuur vooral effect op 'aandachtswijken'. "Rotterdam kent nog altijd probleembuurten. Op deze locaties is het belangrijk mensen naar buiten te krijgen. Zo kunnen zij kennismaken met de rest van de buurt. De natuur is een ideale ontmoetingsplaats."

 

Dit verhaal gaat niet alleen op voor Rotterdam. Feldkamp hoopt van de Groene Loper uiteindelijk een landelijk evenement maken. "Dit jaar proberen we het in drie deelgemeenten van Rotterdam, het jaar erop in meerdere. In 2013 - als Rotterdam de European Green Capital Award binnen wil halen - moet het een regionaal evenement zijn. Het belangrijkste is dat mensen zelf in actie komen, letterlijk en figuurlijk verbinding zoeken met de aarde."

 

Fruitbomenpark met middenin een marktplaats

Wollefoppenpark

 

Midden in de wijk Zevenkamp ligt een groot, kaal veld. Twee voetbaldoelen, een verstopte moestuin en enkele borden van een trimbaan, veel meer is er niet te vinden. En dat terwijl de ruimte volgens buurtbewoner Frenk Walkenbach belangrijk is voor de samenleving. "Het gebied verbindt de wijk en haar inwoners met prachtige, vergeten natuurgebieden." Volgens Walkenbach is openbaar groen het cement van de wijk: "De buitenruimte is een ideale plek om anderen te ontmoeten, zoiets moeten we dan ook stimuleren." Een paar jaar geleden richtte Walkenbach samen met een handvol inwoners 'Wollefoppengroen & co' op. De buurtgroep zet zich in voor het opknappen van het Wollefoppenpark en omgeving. Walkenbach: "Als het aan ons ligt, wordt het grote grasveld een fruitbomenpark waarin tevens ruimte moet komen voor stadslandbouw." De inwoner wil een marktplaats midden in het groen, om te tuinieren en voedsel te verkopen. "Mochten we de Groene Doelen Verkiezing van de Groene Loper Rotterdam winnen, dan kunnen we zoiets eindelijk realiseren. De donatie komt dus goed van pas."

 

Schoffelen op de Müllerpier

Boerderij aan de Rotte

 

Zeven jaar geleden werd een van de laatst overgebleven historische boerderijen aan rivier de Rotte gekraakt. Tussen het groen op de binnenplaats creëerden de huidige inwoners een alternatief woonwagenkamp. "De boerderij zelf wordt vooral als opslagruimte gebruikt, maar in de toekomst moeten de oude stallen plaats maken voor duurzame projectruimtes", vertelt inwoner Daan Voermans. Als het aan hem ligt, wordt het terrein een CO2- neutrale woon- en werkplek. Zo zal het afvalwater bijvoorbeeld gezuiverd worden voor hergebruik. En dit is maar één voorbeeld uit het projectplan dat de inwoners opstelden samen met een duurzaam architectenbureau. Of het plan ook uitgevoerd wordt, is onduidelijk. Tot grote spijt van de bewoners gooit de eigenaar - Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam - de boerderij via openbare inschrijving in de verkoop. Voermans: "We zijn een petitie gestart voor het behoud van de boerderij. Tijdens de Groene Loper willen we belangstellenden overtuigen van de groene perspectieven die de locatie biedt. Als de herontwikkelingen doorgaan, kan dit dé 'groene hotspot' van Rotterdam worden."

 

Tuin aan de Maas

 

Wat te doen met een braakliggend terrein? Tientallen bewoners aan de Müllerpier in Rotterdam wisten hier wel raad mee. Zij veranderden de kale, grote zandvlakte voor hun deur in een levendig gebied vol met planten, bloemen, groenten en fruit. Tuin aan de Maas - zoals het gebied nu heet - wordt gezien als een van de meest succesvolle voorbeelden van stadslandbouw. En dat terwijl Rotterdam de locatie volgens inwoners lange tijd bestempelde als 'witte vlek': een terrein vrijwel zonder beheer, omdat er plannen voor huizenbouw klaarliggen.

 

Buurtbewoners bedachten een ontwerp om het gebied nieuw leven in te blazen. "Dit idee belandde gelukkig in het goede laatje van de gemeente", vertelt inwoner Nicole van Spronsen. Met behulp van de gemeente werden onder meer een moestuin en een groen recreatieveld aangelegd.

 

Inwoners zorgen zelf voor het beheer. Spronsen: "Via een internetplatform hebben we contact. We spreken regelmatig af om te schoffelen. Tijdens de Groene Loper kan iedereen dit prachtig stukje natuur aan de Maas aanschouwen."

 

| |

Terug naar overzicht